Μεγαλώνοντας μικρούς χορτοφάγους

Τετάρτη, 8 Αυγούστου 2018

Τα παιδιά και ο διαχωρισμός του κρέατος από τα ζώα


Photo by Flickr user Tomasllamas


 [Το παρόν άρθρο διερευνά το πώς ο συνδυασμός των παιδικών λογοτεχνικών και κινηματογραφικών παραδόσεων που σχετίζονται με τα ζώα και των συναφών προωθητικών διαφημιστικών που απευθύνονται σε παιδιά, συνεισφέρουν σε μια διαδικασία κοινωνικοποίησης γύρω από το φαγητό, μέσα στην οποία τα παιδιά μαθαίνουν να διαχωρίζουν εννοιολογικά τα ζώα που τρώγονται, από εκείνα με τα οποία διαθέτουν συναισθηματικούς δεσμούς ή εκείνα για τα οποία αισθάνονται ηθικά υπεύθυνα.]

By Lukas Jasiunas, faunalytics.org

Για  πολύ καιρό τώρα έχει υποστηριχθεί ότι τα παιδιά συχνά σχηματίζουν σχέσεις αγάπης με τα ζώα, δείχνουν άμεση ενσυναίσθηση προς εκείνα, και εκφράζουν αηδία για το κρέας μόλις μαθαίνουν για την προέλευσή του. Ο συνδετικός κρίκος που απουσιάζει εξηγείται επιτυχώς με τον όρο «απόν αναφερόμενο» (absent referent), έναν όρο που χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά από την ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των ζώων, Carol J. Adams. Το απόν αναφερόμενο μας εμποδίζει να αναγνωρίσουμε το κρέας ως τα σώματα και τη σάρκα των ζώων. Ευφημισμοί όπως «χοιρινό», «πουλερικά» ή «χάμπουργκερ», μεταξύ πολλών άλλων, συνεχώς τροφοδοτούν την αποσύνδεση στο μυαλό των καταναλωτών. Το απόν αναφερόμενο σκεπάζει με έναν μανδύα την βαθιά ριζωμένη βία που σχετίζεται με την κατανάλωση κρέατος, προστατεύοντας τη συνείδηση του κρεοφάγου και υποστηρίζοντας την ιδέα ότι οι μεμονωμένες ζωές των ζώων είναι κάτι το άσχετο. Αυτός ο εννοιολογικός διαχωρισμός απομονώνει τα ζωικά παράγωγα από την ιδέα ότι κάποτε ήταν ζώντες οργανισμοί με συναισθήματα. Ουσιαστικά, αναγνωρίζει ότι τα ζώα είναι ΚΑΤΙ και όχι ΚΑΠΟΙΟΣ.

Το απόν αναφερόμενο εξηγεί το πώς γίνεται να συμπεριλαμβάνεις ένα αγαπημένο χαρακτήρα καρτούν με τη μορφή ζώου δίπλα σε ένα κομμάτι από σάρκα ζώου, και να είναι όχι απλά αποδεκτό αλλά και ευχάριστο για τα παιδιά. Η βιομηχανία φαστ φουντ χρησιμοποιεί τα δώρα-έκπληξη για να προωθήσει ένα προϊόν χρησιμοποιώντας την εικόνα ενός άλλου. Η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται ευρέως από τις αμερικανικές αλυσίδες Burger King και McDonald, μεταξύ άλλων. Το παιχνίδι συχνά απεικονίζει ένα κατοικίδιο, ένα άγριο ζώο, ή ένα πλάσμα που μοιάζει με ζώο, ενώ τα ζώα φάρμας κείτονται αόρατα και ασχολίαστα μέσα στο κουτί του φαγητού, έχοντας μειωθεί σε μπέργκερ και κοτομπουκιές. Αυτή η αντίφαση του να αγαπάς τα ζώα αλλά να τα τρως, έγκειται στο γεγονός πως τα δύο προϊόντα που έχουν να κάνουν με ζώα (παιχνίδι και κουτί με φαγητό) παραμένουν ξεκάθαρα σε δύο διαφορετικές κατηγορίες, όπου διατηρούν τα αντίστοιχα επίπεδα υποκειμενικότητας και αορατότητας. 

Στη συγκεκριμένη έρευνα, ερευνητές από το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνώρισαν διάφορες κατηγορίες ζώων, οι οποίες διαφοροποιούνται κατά πολύ σε ό,τι αφορά την πολιτιστική τους αντικειμενοποίηση (πχ. Φίλοι αντί για Αντικείμενα) και την ορατότητά τους. Οι κατηγορίες, που απαριθμούνται  στη σειρά από τα πιο προσωποποιημένα έως τα πιο αντικειμενοποιημένα είναι: άνθρωποι, άγρια σαρκοφάγα, άγρια μη-σαρκοφάγα, κατοικίδια, ζώα εργασίας, απεικονίσεις ζώων (χαρακτήρες και παιχνίδια), ζώα διασκέδασης, ζώα που χρησιμοποιούνται σε πειράματα, ζώα φάρμας, παράσιτα, και νεκρό κρέας. Η κατηγορία των ανθρώπων υποδιαιρείται με πιο πολύπλοκους τρόπους: για παράδειγμα, κάποιες φορές αποκαλούμε κάποιον με κάποιο «αρνητικό πολιτιστικά» χαρακτηρισμό ζώου (πχ. Γουρούνι, αγελάδα, κότα, αρουραίε, βδέλλα κλπ). Ωστόσο, αυτός ο τρόπος χρήσης και κατηγοριοποίησης είναι υπό όρους και κοινωνικά κατασκευασμένος, όπως αποδεικνύουν οι πολιτισμικοί και ιστορικοί παράγοντες (πχ. Οι αγελάδες και οι σκύλοι τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης σε διαφορετικές κουλτούρες σε όλον τον πλανήτη.) 

Στη συνέχεια, οι ερευνητές αξιολόγησαν την επίδραση των ταινιών και του πολιτιστικού περιβάλλοντος στην κοινωνικοποίηση των παιδιών, ειδικά σε ό,τι αφορά στην κατανάλωση κρέατος. Οι ταινίες όπως «Το Δίχτυ της Καρλότας» και «Μπέιμπ, το ζωηρό γουρουνάκι» είχαν αναφερθεί στις εφημερίδες ως η αιτία για μία προσωρινή πτώση στην κατανάλωση γουρουνιών από τα παιδιά, ενώ το μυθιστόρημα «Μαύρη Καλλονή» θεωρείται πως συνέβαλε στην απαγόρευση ενός γκεμιού για άλογα, που ήταν επίπονο και καταστροφικό για τα ζώα που το φορούσαν.

Οι ερευνητές σημειώνουν πως η ταινία «Ο Βασιλιάς των Λιονταριών» είναι ένα καλό παράδειγμα ταινίας όπου οι βασικοί χαρακτήρες καταλαμβάνουν την κορυφή της τροφικής αλυσίδας, μία θέση με την οποία το ανθρώπινο κοινό μπορεί πολύ εύκολα να ταυτιστεί. Την ίδια στιγμή, τα φυτοφάγα ζώα στην ίδια ταινία δεν έχουν ονόματα, και δεν γίνονται σημαντικοί χαρακτήρες. Συνήθως αντιμετωπίζονται ως μάζα, δεν έχουν αυτονομία, φωνές, εξυπνάδα, ή ιδιαίτερα ατομικά χαρακτηριστικά. Με τον ίδιο τρόπο, η λέξη «κοτόπουλο» αρνείται την ατομικότητα συγκεκριμένων ζώων. Κάθε κότα μειώνεται και αντιμετωπίζεται ως μάζα – ως ένα και μοναδικό αντικείμενο (λέμε «κοτόπουλο» αντί για κότα, κότες). 

Η χρήση του απρόσωπου άρθρου «το», αποτελεί ακόμη μία τεχνική με την οποία αφαιρούμε κάθε ατομικότητα όταν μιλάμε για άλλα ζώα, ειδικά για ζώα φάρμας. Δεν έχουν φύλο. Όπως συμβαίνει και στην περίπτωση των ψαριών, που τα μετράμε σε τόνους και όχι ως άτομα. Σύμφωνα με αυτήν την ανάλυση, τα πλαστικά παιχνίδια που περιλαμβάνονται μέσα στα “Happy Meal” επιμηκύνουν την πρόσκληση να ταυτιστούν τα παιδιά με τους σαρκοφάγους ήρωες του «Βασιλιά των Λιονταριών» και να ξεχάσουν τις μάζες των θυμάτων. 

Εναλλακτικά, ταινίες όπως το «Μπέιμπ, το ζωηρό γουρουνάκι» και το «Οι κότες το’ σκασαν» απεικονίζουν εκτρεφόμενα ζώα ως τους κύριους χαρακτήρες. Και στις δύο περιπτώσεις, τα ζώα σώζονται όταν καταφέρνουν να βγουν εκτός της ταξινόμησης των ειδών τους - συγκεκριμένα, όταν επιτύχουν τις ιδιότητες των κατοικίδιων ή των ανθρώπων. Στο «Μπέιμπ», το γουρουνάκι είναι αρκετά τυχερό να ανέβει την κλίμακα και να γίνει ζώο εργασίας (δηλ. να χρησιμοποιηθεί ως τσοπανόσκυλο), ζώο διασκέδασης και για συνοδευτικά μαθήματα, ενώ οι επιδέξιες κότες στο «Οι Κότες το’ σκασαν» μοιάζουν με ανθρώπους στην ομιλία, αποφασιστικότητα και ευστροφία . Όταν η βιομηχανία πουλά τους ίδιους αυτούς χαρακτήρες ως παιχνίδια δίπλα σε ένα γεύμα που αποτελείται από ζώα, τα παιχνίδια είναι πολύ καλοφτιαγμένα και μοιάζουν με ανθρώπους ώστε να εμποδίσουν την αυξημένη ορατότητα του ζώου ως τροφή. Τα παιχνίδια αυτά μοιάζουν περισσότερο με ανθρώπους, γιατί η αλήθεια είναι πως όσο περισσότερο μοιάζουν με φανταστικούς χαρακτήρες, τόσο μένουν μακριά από τα αληθινά ζώα που υποτίθεται πως εκπροσωπούν.  

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ως σημαντικό το εννοιολογικό ταξίδι από ζώο - μέσω φανταστικής αφήγησης - σε διαφημιστικό παιχνίδι. Αυτό με τη σειρά του συμβάλλει στην κοινωνικοποίηση του παιδιού, που τελικά υιοθετεί τους προτιμώμενους από την κοινωνία σπισιστικούς κανόνες που διέπουν σχέσεις ανθρώπων-ζώων. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αυτή η διαδικασία επεκτείνεται σε κάθε έκφανση της ζωής των παιδιών και ότι πρέπει να έχουμε πλήρη συνείδηση των ηθικών μηνυμάτων που οι διατροφικές μας συμπεριφορές μας στέλνουν στα παιδιά μας. Οι υποστηρικτές των δικαιωμάτων των ζώων μπορούν πλέον να κατανοήσουν ορισμένες στρατηγικές ψυχολογίας που χρησιμοποιεί η βιομηχανία ζωικών προϊόντων για να κοινωνικοποιηθούν τα μικρά παιδιά και να υιοθετήσουν τελικά διακρίσεις σπισιστικές σε βάρος των εκτρεφόμενων ζώων.

https://faunalytics.org/kids-meat-animals/


Σάββατο, 7 Απριλίου 2018

Πασχαλινά κουλουράκια

Υπάρχει κάτι από ευτυχία όταν μικρά χεράκια πλάθουν τη ζύμη και φτιάχνουν κουλουράκια. Η χαρά στο πρόσωπο των παιδιών όταν ασχολούνται με τέτοιες δραστηριότητες είναι τόσο αγνή που αδυνατώ να περιγράψω το συναίσθημα που μου προκαλεί.

Αν και δεν γιορτάζουμε το Πάσχα γενικότερα, αγαπάμε τα πασχαλινά κουλουράκια κυρίως για την ευκαιρία να περάσουμε χρόνο μαζί και να "δεθούμε" μέσα στις μυρωδιές της κουζίνας, ειδικά όταν η κουζίνα είναι της γιαγιάς-Μίνας.

http://vegansintages.blogspot.gr/2018/04/blog-post.html


Δευτέρα, 19 Μαρτίου 2018

Ιδέες για πρωινό

Αν και η συνήθεια του πρωινού γεύματος απέχει αρκετά από την ελληνική κουλτούρα , το γεγονός παραμένει πως το πρωινό είναι το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας. Τα παιδιά που τρώνε πρωινό έχουν καλύτερη συγκέντρωση την ώρα του μαθήματος, έχουν την τάση να καταναλώνουν υγιεινότερα σνακ και γεύματα μέσα στην ημέρα και διαθέτουν περισσότερη ενέργεια για δραστηριότητες που απαιτούν σωματική αντοχή όπως ο αθλητισμός. 

Το αγαπημένο πρωινό του δικού μου μικρού παραμένει εδώ και χρόνια η βρώμη. Ετοιμάζω βρώμη σε νερό με σταφίδες, κανέλα, και φρούτα και τρώει ένα μπωλ πριν φύγουμε για το σχολείο, ενώ τις περισσότερες μέρες το συνοδεύει με φυτικό γάλα ενισχυμένο με ασβέστιο. Πολλές φορές το γεύμα συμπληρώνει και μία μικρή μπανάνα. 

Άλλες ιδέες για πρωινό ή και σνακ στο σχολείο: 

1. δημητριακά ολικής άλεσης με φυτικό γάλα και φρούτα
2. μάφινς ολικής άλεσης
3. μία φέτα ψωμί ολικής με φυστικοβούτυρο ή ταχίνι
4. τηγανίτες
5. σπιτικές μπάρες δημητριακών
6. μπουρίτο (τορτίγια γεμιστή με φυτικό τυράκι, τόφου, λαχανικά)


Βρώμη με κανέλα

1 κούπα βρώμη 
1 κούπα νερό
1 κουταλιά σταφίδες 
μισό κουταλάκι κανέλα
μισό κουταλάκι σιρόπι αγαύης 
ψιλοκομμένο μήλο ή μπανάνα (ή ότι άλλο φρούτο είναι της εποχής)

Ζεσταίνουμε το νερό σε ένα κατσαρολάκι και ρίχνουμε τη βρώμη την κανέλα και το σιρόπι. Ανακατεύουμε μέχρι να γίνει χυλός (2-3 λεπτά) και προσθέτουμε τα φρούτα. Ανακατεύουμε λίγο ακόμη και σερβίρουμε. :-) That's it!

Κυριακή, 21 Ιανουαρίου 2018

Ψητά ντόνατς ολικής άλεσης


Τι τρώνε τα βιγκανάκια -Vol8-
Οι Κυριακές είναι για βιγκανοψησίματα 🍩😋💕
Ντόνατς κανέλας με αλεύρι ολικής, ψητά και όχι τηγανιτά. Ο μικρός τα λατρεύει και είναι ένα γρήγορο σνακ και για το σχολείο !

Η συνταγή είναι παραλλαγή από εδώ: http://vegansintages.blogspot.gr/2015/11/blog-post.html

Χρησιμοποιώ ολικής αντί για λευκό και μειώνω τη ζάχαρη! Το γλάσο είναι εντελώς προαιρετικό και συνήθως το αποφεύγουμε. ;)


Παρασκευή, 2 Ιουνίου 2017

Happy Eight My Little Vegan!

Ο μικρός μου βίγκαν έγινε 8! Από το πάρτυ δεν μπορούσαν να λείπουν τα αγαπημένα μας cupcakes! 



Υλικά για 12 cupcakes:
  • 1 κούπα φυτικό γάλα (εγώ χρησιμοποίησα αμυγδαλόγαλα)
  • 1 κ.τ.γ. μηλόξυδο
  • 1/3 της κούπας ηλιέλαιο
  • 3/4 της κούπας ζάχαρη 
  • 2 κ.τ.γ. απόσταγμα βανίλιας
  • 1 1/4 της κούπας αλεύρι για όλες τις χρήσεις
  • 2 κ.τ.σ. κορν φλάουρ
  • 3/4 κ.τ.γ. μπέικιν πάουντερ
  • 1/2 κ.τ.γ. μαγειρική σόδα
  • 1/4 κ.τ.γ. αλάτι
Προθερμαίνουμε τον φούρνο μας στους 180C και βάζουμε τα χαρτάκια στο ειδικό ταψάκι για cupcakes.

Στην κούπα με το γάλα προσθέτουμε το μηλόξυδο και αφήνουμε στην άκρη για μερικά λεπτά. Έπειτα, σε ένα μπολ ανακατεύουμε το λάδι και τη ζάχαρη, και κατόπιν προσθέτουμε το γάλα και τη βανίλια. Αφού ανακατέψουμε το μίγμα για ένα-δύο λεπτά, προσθέτουμε τα υπόλοιπα υλικά. Ανακατεύουμε ξανά.
Γεμίζουμε τα χαρτάκια περίπου μέχρι τη μέση. Ψήνουμε για 20 λεπτά. Αφήνουμε να κρυώσουν ΕΝΤΕΛΩΣ προτού να στολίσουμε με βουτυρόκρεμα ή γλάσο. 
Για τη βουτυρόκρεμα:
  • 3/4 της κούπας μαργαρίνη φυτική
  • 3 1/2 κούπες ζάχαρη άχνη
  • 1 1/2 κουτ. τ. γλυκού βανίλια
  • 1/4 της κούπας γάλα σόγιας  
Χτυπάμε τη μαργαρίνη με το μίξερ και προσθέτουμε τη ζάχαρη άχνη σιγά σιγά. Συνεχίζουμε να χτυπάμε για περίπου 3 λεπτά. Προσθέτουμε τη βανίλια και το γάλα και χτυπάμε για 5 λεπτά περίπου μέχρι να γίνει ένα αφράτο μίγμα.  Γαρνίρουμε όπως θέλουμε! 
----------------------------------------------------
Για τα Oreo cupcakes η συνταγή είναι ίδια αλλά προσθέτουμε 1/3 της κούπας τριμμένο μπισκότο στη ζύμη για τα κεκάκια και 1/3 της κούπας κακάο. Στολίζουμε με μπισκοτάκια.

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2016

Σπιτικό ποπ κορν με διατροφική μαγιά και λάδι καρύδας


Για δύο μικρά μπολάκια όπως αυτό της φωτογραφίας, χρειαζόμαστε: 
  • 1/3 της κούπας καλαμπόκι (κατά προτίμηση βιολογικό)
  • 1μιση κουταλιά της σούπας λάδι καρύδας
  • διατροφική μαγιά
  • αλάτι (προαιρετικά) 
Δοκιμασμένος τρόπος για να μην "μαυρίσει" ο πάτος της κατσαρόλας μας και να σκάσουν όλα τα σποράκια στην ώρα τους --->  

Σε μία βαθειά κατσαρόλα ζεσταίνουμε το λάδι καρύδας σε μέτρια φωτιά. Ρίχνουμε μέσα τρεις από τους σπόρους καλαμποκιού και σκεπάζουμε με το καπάκι.  Μόλις ακούσουμε ότι 'έσκασαν' με το χαρακτηριστικό ποπ!, παίρνουμε την κατσαρόλα από το μάτι της κουζίνας και την ακουμπάμε δίπλα. Ρίχνουμε μέσα 1/3 της κούπας καλαμπόκι ή τόσο όσο να καλύψει τον πάτο της κατσαρόλας ομοιόμορφα. Σκεπάζουμε και μετράμε μέχρι το 20. Επαναφέρουμε πάνω στη φωτιά και περιμένουμε να 'σκάσουν'. Με αυτόν τον τρόπο, το λάδι έχει τη σωστή θερμοκρασία και αποφεύγουμε ατυχήματα ενώ σχεδόν όλα τα σποράκια σκάνε ομοιόμορφα. Την ώρα που 'σκάνε', κουνάμε λίγο την κατσαρόλα (με κλειστό καπάκι) αριστερά δεξιά, πάνω κάτω.

Μεταφέρουμε σε ένα μεγάλο μπολ, πασπαλίζουμε με μπόλικη διατροφική μαγιά ή και αλάτι (αν θέλουμε), ανακατεύουμε καλά να πάει παντού και σερβίρουμε στα παιδάκια μας ζεστό, νόστιμο, και μυρωδάτο ποπ κορν!

Τρίτη, 26 Απριλίου 2016

Βίγκαν σοκολατένια αυγά από fairtrade σοκολάτα


Crystal Fairytale Events  made by vegans!
Εάν ψάχνετε βίγκαν γλυκίσματα για το Πάσχα για εσάς και τα παιδάκια σας, μπορείτε να τα παραγγείλετε εδώ. Βίγκαν σοκολατένια αυγά από fairtrade σοκολάτα, στολισμένα με ζαχαρόπαστα σε σχέδιο της επιλογής σας και βίγκαν τσουρέκι επίσης γεμιστό με fairtrade σοκολάτα!

Δευτέρα, 25 Απριλίου 2016

Βίντεο για παιδιά: KIDS JUST SAY NO TO MILK!


Τρίτη, 12 Απριλίου 2016

Η βίγκαν διατροφή είναι ασφαλής για τα παιδιά


Η βίγκαν διατροφή είναι ασφαλής για τα παιδιά
Της Ginny Kisch Messina, MPH, RD



Την προηγούμενη εβδομάδα, η εφημερίδα Wall Street Journal έγραψε για ένα νηπιαγωγείο στο Νιου Τζέρσεϊ των Η.Π.Α., το οποίο προσφέρει μόνο βίγκαν γεύματα στα παιδιά. Το άρθρο με έκανε να ανατριχιάσω. Παρουσίαζε τον βιγκανισμό ως μία παλαβή, ελαφρώς ελιτίστικη διατροφή που απαγορεύει στα παιδιά να φάνε cupcakes στα παιδικά πάρτυ. Τουλάχιστον, δεν αμφισβήτησε την ασφάλεια της βίγκαν διατροφής.  

Ωστόσο, ένα άρθρο στο περιοδικό Slate, έκανε ακριβώς αυτό. Η επιστημονική συντάκτρια Μελίντα Γουένερ Μόουγιερ είπε πως «δεν μπορεί παρά αναρωτιέται: Μπορούν στην πραγματικότητα τα παιδιά να λάβουν όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά μέσω μίας βίγκαν διατροφής;»

Ένας τρόπος να απαντηθεί το ερώτημα είναι να ρωτήσει κανείς τους ειδικούς πάνω στη βίγκαν διατροφή. Για παράδειγμα, η κ. Μοουγιερ θα μπορούσε να έχει τηλεφωνήσει στην Δρ. Ριντ Μάνγκελς, η οποία διαθέτει PhD στη διατροφή, διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης και είναι ειδική στην βίγκαν παιδιατρική διατροφή (επίσης έχει μεγαλώσει και οι ίδια δύο βίγκαν παιδιά). 

Επίσης η συντάκτρια θα μπορούσε να έχει μιλήσει σε οποιονδήποτε διαιτολόγο που ανήκει στην ομάδα Vegetarian Nutrition Dietetic Practice Group, η οποία αποτελεί μέλος της Ακαδημίας Διατροφής και Διαιτολογίας. Θα μπορούσε να έχει μιλήσει σε μερικούς βίγκαν γονείς, όπως ο καλός μου φίλος Ματ Μπολ. Η κόρη του η Έλεν, βίγκαν από τη γέννησή της, είναι σήμερα μία νεαρή κοπέλα που διαπρέπει στον αθλητισμό και στο πανεπιστήμιο χωρίς να έχει φάει ποτέ ζωική πρωτεΐνη. 

Αλλά το άρθρο στο Slate, δεν εστίασε τόσο στο αν τα βίγκαν παιδιά μπορούν να λάβουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά· στόχος ήταν να αποδείξει ότι απλά είναι πολύ δύσκολο. Όλοι ξέρουμε πως γίνεται αυτό. Χρησιμοποιούν τις συνήθεις ξεπερασμένες έρευνες σε συνδυασμό με μερικές παραπλανητικές διατροφικές πληροφορίες συν μερικές άσχετες/λανθασμένες παρατηρήσεις σχετικά με τον βίγκαν τρόπο διατροφής. Ρίχνουν και μερικά γελοία σχόλια περί του βίγκαν φαγητού (γιατί ναι, όλοι οι βίγκαν ως γνωστόν τρώμε ψωμί από πληγούρι και καρύδια) και έτοιμο το άρθρο.  

Ιδού λοιπόν μερικές απαντήσεις σε αυτούσια κομμάτια του άρθρου που δημοσιεύθηκε στο Slate.

Μία μελέτη διαπίστωσε ότι τα παιδιά που έγιναν βίγκαν πριν τα 6 τους χρόνια και είχαν οριακή έλλειψη βιταμίνης Β12 κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου, εμφάνισαν γνωστικά προβλήματα στην εφηβεία […]»

Αυτή είναι η συνήθης πλέον αναφορά σε μελέτες με επίκεντρο παιδιά που μεγάλωσαν με μακροβιοτική διατροφή τη δεκαετία του 1980. Δεν είναι καθόλου παράξενο ότι τα περισσότερα εμφάνισαν σημάδια έλλειψης Β12. Πρόκειται όμως για ένα γεγονός άσχετο με τα βίγκαν παιδιά του 21ου αιώνα που καταναλώνουν εμπλουτισμένες τροφές (οι οποίες είναι πολύ πιο άφθονες σε σχέση με το τι συνέβαινε πριν 30 χρόνια) ή λαμβάνουν κατάλληλα συμπληρώματα. 

 “Ακόμη και όταν οι διατροφικές απαιτήσεις καλύπτονται, τα βίγκαν παιδιά έχουν την τάση να είναι λίγο πιο κοντά και αδύνατα σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά που τρώνε ζώα»

«Λίγο πιο κοντά», ναι. Περίπου ¼ της ίντσας για την ακρίβεια. Η μελέτη στην οποία αναφέρεται το άρθρο έγινε το 1989 και δηλώνει ότι τα βίγκαν παιδιά πέτυχαν να έχουν αρκετή ανάπτυξη κατά τη διάρκεια των σχολικών χρόνων με απειροελάχιστες διαφορές στο ύψος (1). Το γεγονός ότι ήταν κοντύτερα κατά τη νηπιακή ηλικία έχει πιθανώς να κάνει με το ότι θήλαζαν. Ο θηλασμός πολλές φορές έχει ως αποτέλεσμα τη βραδύτερη ανάπτυξη σε σύγκριση με τα νήπια που πίνουν γάλα σκόνη.  

“Επιπλέον, τα βίγκαν παιδιά έχουν την τάση να καταναλώνουν λιγότερο λίπος από ό,τι τα μη-βίγκαν παιδιά». 

Πρέπει να πάρουμε ως μέτρο βέλτιστης ποσότητας πρόσληψης λίπους για τα παιδιά, την ποσότητα που καταναλώνουν τα παμφάγα παιδιά; Η πρόσληψη λίπους από τα βίγκαν παιδιά φαίνεται να φτάνει το 31% των θερμίδων, πράγμα που δεν καθιστά τη βίγκαν διατροφή ούτε καν χαμηλή σε λιπαρά. (2) Επιπλέον, είναι πολύ εύκολο να αυξήσει κανείς την πρόσληψη λίπους από τα παιδιά, προσφέροντάς τους τροφές πλούσιες σε λίπος, όπως βούτυρα από ξηρούς καρπούς κ.α. 

 “Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε βιταμίνη D, είναι το εμπλουτισμένο γάλα, τα λιπαρά ψάρια και τα αυγά, τρόφιμα δηλαδή που αποκλείονται από το διαιτολόγιο των βίγκαν.» 

Τα βίγκαν παιδιά πίνουν εμπλουτισμένο γάλα. Απλά δεν είναι εμπλουτισμένο γάλα αγελάδας. Οι βίγκαν λαμβάνουν την βιταμίνη D με τον ίδιο τρόπο που την λαμβάνουν και οι παμφάγοι: από εμπλουτισμένα τρόφιμα, από συμπληρώματα, και από την έκθεση στον ήλιο. Τα ψάρια δεν μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστη πηγή για να καλυφθεί η ανάγκη σε βιταμίνη D και ειδικά αν αναφερόμαστε σε νήπια και παιδιά προσχολικής ηλικίας (3). 

«Οι έρευνες δείχνουν ότι η σιδηροπενική αναιμία κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, έχει ως αποτέλεσμα μακροχρόνιες, ενδεχομένως και μόνιμες, νευροσυμπεριφορικές διαταραχές. 

Η σιδηροπενική αναιμία είναι σίγουρα ένα σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας. Αλλά δεν πρόκειται για ένα πρόβλημα που συναντάται κατ’ αποκλειστικότητα στα βίγκαν παιδιά. Στην πραγματικότητα, για τα νήπια, η υπερβολική κατανάλωση αγελαδινού γάλακτος αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την κακή κατάσταση του σιδήρου (4). Η αντικατάσταση του αγελαδινού γάλακτος με φυτικό γάλα βελτιώνει την απορρόφηση του σιδήρου. Ναι, οι γονείς των μικρών βίγκαν πρέπει να είναι σίγουροι ότι τα παιδιά καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες σιδήρου και βιταμίνης C, η οποία ενισχύει την απορρόφηση. Κάποιες έρευνες υποδεικνύουν ότι τα βίγκαν παιδιά καταναλώνουν περισσότερο σίδηρο και βιταμίνη C από ό,τι τα παμφάγα συνομήλικα παιδιά (2). 

“Τα περισσότερα τρόφιμα ζωικής προέλευσης περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα, ωστόσο πολλά τρόφιμα φυτικής προέλευσης περιέχουν μικρές ποσότητες κάθε ιχνοστοιχείου ή μπορεί να μην περιέχουν κάποια ιχνοστοιχεία εξολοκλήρου. 

Η ιδέα ότι οι φυτικές τροφές έχουν παντελή έλλειψη συγκεκριμένων αμινοξέων, είναι απολύτως λανθασμένη. Όλα τα φυτικά τρόφιμα περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα, απλά κάποιες φυτικές τροφές μπορεί να έχουν χαμηλότερα ποσοστά κάποιων απαραίτητων αμινοξέων. Όμως, τα νήπια και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορούν να ωφεληθούν από το συνδυασμό πρωτεϊνών –δημητριακά και όσπρια- στα γεύματά τους, αν και αυτή η πρακτική δεν είναι απαραίτητη για τους ενήλικες. Παράδειγμα, φυστικοβούτυρο πάνω σε κρακεράκια, φυτικό χοτ ντογκ μέσα σε ψωμάκι ή αραβική πίτα βουτηγμένη σε χούμους. Δεν είναι ιδιαίτερα περίπλοκο, ακόμη και για τα παιδιά που δεν τρελαίνονται για το φαγητό. 

“Ακόμη χειρότερο είναι, πως τα φυτικά τρόφιμα είναι πλούσια σε οξαλικά, μία ουσία που εμποδίζει την απορρόφηση του ασβεστίου.»

Αυτή η πρόταση είναι παραπλανητική μιας και υπονοεί πως όλες οι φυτικές τροφές είναι γεμάτες οξαλικά. Δεν είναι. Ούτε αποτελούν τα οξαλικά τον μοναδικό παράγοντα επηρεασμού της απορρόφησης ασβεστίου. Πολλές φορές η απορρόφηση ασβεστίου μέσω της κατανάλωσης λαχανικών μπορεί να είναι διπλά αποτελεσματική σε σχέση με την απορρόφηση μέσω της κατανάλωσης αγελαδινού γάλακτος. Άλλωστε η απορρόφηση ασβεστίου από τα προϊόντα σόγιας, που είναι πλούσια τόσο σε οξαλικά όσο και σε φυτικά, είναι η βέλτιστη (5). 

Η ασφάλεια της βίγκαν διατροφής

Αν διαβάζετε το μπλογκ αυτό συχνά, θα ξέρετε ότι δεν είμαι από τους διαιτολόγους που απορρίπτουν τυχόν ανησυχίες για την ασφάλεια της βίγκαν διατροφής. Υπάρχουν κάποιες δυσκολίες οι οποίες όμως δημιουργούνται γιατί η διατροφή αυτή δεν αποτελεί μέρος της καθιερωμένης κουλτούρας. Οι γονείς των βίγκαν παιδιών χρειάζεται να προσέχουν περισσότερο κάποια θρεπτικά συστατικά. Είναι άλλωστε γνωστό σε όλους ότι όταν θέλουμε να κάνουμε το σωστό, κάποιες φορές πρέπει να προσπαθήσουμε λίγο παραπάνω από το κανονικό.
Αλλά η καμπύλη εκμάθησης αυτού του τρόπου διατροφής είναι ασήμαντη, και είναι ξεκάθαρο ότι η βίγκαν διατροφή μπορεί να καλύψει όλες τις διατροφικές ανάγκες των παιδιών. Τα βίγκαν παιδιά –και οι ενήλικες- μπορούν να τα πάνε πάρα πολύ καλά. Tο ξέρουμε με απόλυτη σιγουριά. Αυτό με απλά λόγια σημαίνει πως για όσους έχουν την καλή τύχη να μπορούν να επιλέγουν τι θα τρώνε, οι μόνες δικαιολογίες που τους απομένουν για να συνεχίσουν να τρώνε ζώα είναι η ευκολία και η απόλαυση. Τα άρθρα που αμφισβητούν την ασφάλεια της βίγκαν διατροφής πάντοτε στηρίζονται σε ξεπερασμένες μελέτες και σε μία πολύ φτωχή κατανόηση της επιστήμης της διαιτολογίας. 

References
1.     O’Connell JM, Dibley MJ, Sierra J, Wallace B, Marks JS, Yip R. Growth of vegetarian children: The Farm Study. Pediatrics 1989;84:475-81.
2.     Sanders TAB, Manning J. The growth and development of vegan children. J Human Nutr Diet 1992;5:11-21.
3.     Lu Z, Chen TC, Zhang A, Persons KS, Kohn N, Berkowitz R, Martinello S, Holick MF. An evaluation of the vitamin D3 content in fish: Is the vitamin D content adequate to satisfy the dietary requirement for vitamin D? J Steroid Biochem Mol Biol 2007;103:642-4.
4.     Ziegler EE. Consumption of cow’s milk as a cause of iron deficiency in infants and toddlers. Nutr Rev 2011;69 Suppl 1:S37-42. 
5.    Weaver CM, Heaney RP, Connor L, Martin BR, Smith DL, Nielsen E. Bioavailability of calcium from tofu vs. milk in premenopausal women. J Food Sci 2002;68:3144-3147.